تغذیه سالم در سالمندان: رژیم غذایی مناسب بیماری های سالمندان

تغذیه سالم در سالمندان: رژیم غذایی مناسب بیماری های سالمندان

داشتن یک رژیم غذایی مناسب، نقش مهمی از سلامت سالمندان را تشکیل می دهد. یک رژیم غذایی سالم می تواند با کمک به حفظ وزن در حالت ایده آل و سلامت، تامین انرژی مورد نیاز و همچنین مواد مغذی ضروری نیازهای سالمندان را برطرف کند. در این صورت همچنین احتمال بروز خطرات و مشکلات مزمن در وضعیت سلامتی مانند بیماری قلبی و دیابت نیز کاهش می یابد. سالمندان برای برطرف کردن نیازهایشان به مواد مغذی ضروری، باید غذاهای سرشار از فیبر، ویتامین، مواد معدنی و دیگر مواد مغذی را مصرف کنند. آن ها همچنین باید مصرف غذاهای فرآوری شده دارای سطح بالای شکر، چربی های ترانس و اشباع و نمک را نیز محدود کنند.

رژیم غذایی سالم برای سالمندان


رژیم غذایی سالم برای سالمندانلازم است تا سالمندان بعضی از مواد غذایی کلیدی و مهم را به صورت روزانه مصرف کنند.

پروتئین

مصرف مقدار کافی پروتئین به حفظ و تولید ماهیچه کمک می کند که این مسئله برای داشتن یک سبک زندگی فعال، سوخت و ساز قوی و سیستم ایمنی سالم ضروری است. غذاهایی که از سطح بالای پروتئین برخوردارند عبارتند از:

  • گوشت قرمز
  • ماهی
  • تخم ها
  • غلات
  • دانه ها و بنشن مانند آجیل و عدس
  • محصولات لبنی

فیبر

 فیبرمصرف فیبر باعث سلامت دستگاه گوارش و هاضمه، حمایت از سلامت قلب، کاهش جذب قند و ثابت نگه داشتن سطح قند خون و همچنین کمک به داشتن یک وزن ایده آل می‌شود. محصولات غذایی که از سطح بالایی فیبر برخوردارند عبارتند از:

  • سبزیجات
  • میوه ها
  • غلات کامل مانند جوی دوسر، برنج قهوه ای و جو
  • خانواده لوبیا و بنشن

کلسیم

کلسیمماده کلسیم یک ماده ی کلیدی برای سلامت استخوان، عملکرد اعصاب و انقباض عضلات و قلب به شمار می رود. مقدار کافی مصرفی کلسیم می تواند به پیشگیری از اختلالات استخوانی مانند پوکی استخوان منجر شود و غذاهایی که سطح بالایی از کلسیم را در اختیار دارند عبارتند از:

  • محصولات لبنی مانند شیر، پنیر و ماست
  • سبزیجات پهن برگ به غیر از اسفناج
  • نوشیدنی های غنی شده مانند شیر بادام یا شیر سویا

با توجه به اینکه افراد یائسه در خطر بیشتری از از بروز پوکی استخوان قرار دارند و به شکل موثر کلسیم را جذب نمی کنند، به مصرف ۱۲۰۰ میلی گرم به صورت میانگین در روز نیاز دارند در حالی که افراد دیگر به حدود ۱۰۰۰ میلی گرم در روز کلسیم نیاز دارند.

ویتامین D

ویتامین Dماده ویتامین دی برای استخوان و سلامت ایمنی بدن اهمیت بالایی دارد؛ سطح پایین این ماده در بدن می‌تواند احتمال بروز بد اخلاقی، افسردگی، سلامت پایین قلب، پوکی استخوان، دیابت نوع دو و بعضی انواع به خصوص سرطان را افزایش دهد. ویتامین دی را همچنین به عنوان ویتامین آفتاب می نامند چرا که بدن در معرض نور خورشید می تواند آن را تولید کند. سالمندان می‌توانند اکثر نیاز بدن خود به این ماده را از طریق مکمل های غذایی یا غذاهایی مانند محصولات لبنی، قارچ ها، زرده تخم مرغ و ماهی چرب تامین کنند. با توجه به محدود بودن منابع غذایی حاوی ویتامین دی توصیه می شود که برای تامین مقدار کافی از این ویتامین از مکمل های غذایی استفاده شود.

اسیدهای چرب امگا 3

 اسیدهای چرب امگا 3رژیم های غذایی غنی از اسیدهای چرب امگا ۳ احتمال بروز مشکلات روانی، بیماری های عصبی مانند آلزایمر و جنون را کاهش داده و عملکرد بهتر مغز، قلب و سلامت پوست را به همراه بیاورد. منابع غذایی غنی از اسیدهای چرب امگا ۳ عبارت است از:

  • ماهیهای دارای گوشت چرب مثل سالمون و ماهی تن
  • آجیل و دانه ها
  • روغن ها مانند روغن بذر کتان
  • جلبک

 اگر سالمندان ۲ تا ۳ مرتبه در هفته ماهیهای دارای چربی امگا ۳ مصرف نمی‌کنند، باید با یک متخصص مراقبت های پزشکی در رابطه با مصرف مکمل های امگا سه مبتنی برای جلبک یا ماهی مشورت کنند.

ویتامین B12

ویتامین B12این ویتامین نقش اساسی در سوخت و ساز بدن، تولید سلول‌های گلبول قرمز، ترمیم DNA، عملکرد سیستم ایمنی و سلامت قلب و مغز ایفا می کند. توانایی بدن در جذب ویتامین ب ۱۲ بعد از سن ۵۰ سالگی افت می کند، بنابراین گنجاندن این ویتامین در برنامه غذایی افراد سالمند از اهمیت بالاتری برخوردار می شود. ویتامین B12 بیشتر در غذاهایی که دربردارنده گوشت حیوان است، مانند گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ و محصولات لبنی یافت می شود. آنهایی که به گیاه خواری روی آوردند یا وگن شدند ممکن است در خطر کمبود ویتامین ب ۱۲ خون قرار بگیرند. پزشک ممکن است به افراد سالمندی که گیاه خوار هستند، دارای کم خونی هستند و یا هر مشکل پزشکی دیگری دارند که باعث میشود جذب ویتامین ب دوازده با مشکل مواجه شود، توصیه کند تا مکمل های مورد نیاز را مصرف کنند.

پتاسیم

پتاسیمماده پتاسیم چیزیست که سالمندان باید در وعده غذایی خود بگنجانند. مصرف مقدار کافی پتاسیم، خطر پایین تر بروز فشار خون بالا سکته و بیماری قلبی را به همراه می آورد. این ماده معدنی در بسیاری از از منابع غذایی مانند موارد زیر یافت می شود:

  • سبزیجات و میوه هایی مانند موز، هلو، پرتقال، سیب زمینی، کلم، سبزیجات پهن برگ
  • غلات کامل
  • محصولات لبنی
  • آجیل و دانه ها
  • گوشت و مرغ

اکثر افراد می‌توانند مقدار مورد نیاز پتاسیم خود را از طریق غذاهای مصرفی تامین کنند و مصرف مکمل باید تنها تحت نظر پزشک انجام شود، چرا که مصرف زیاد پتاسیم می تواند خطرزا باشد.

آنتی اکسیدان ها

آنتی اکسیدان ها

مواد آنتی‌اکسیدان شامل ویتامین آ ویتامین C و مواد معدنی مانند روی مس و سلنیوم می شود. بهترین منابع غذایی آنتی اکسیدان ها عبارتند از:

  • میوه ها و سبزیجات رنگی
  • آجیل و دانه ها
  • غلات کامل
  • شکلات تلخ
  • قهوه و چایی

 نمی توان توصیه ای کلی برای سطح مصرفی آنتی اکسیدان برای تمامی افراد داشت؛ در عوض سعی کنید در هر وعده غذایی از مواد آنتی اکسیدان استفاده کنید.

تغذیه مناسب سالمندان در خانه سالمندان


تغذیه مناسب سالمندان در خانه سالمنداننمک کمتر

هر کسی به مقدار اندکی نمک در وعده‌های غذایی خود نیاز دارد، اما مصرف زیاد نمک می تواند باعث بروز فشار خون بالا و بیماری قلبی شود. نمک به صورت طبیعی در بسیاری از مواد غذایی مانند گوشت، تخم مرغ، شیر و سبزیجات وجود دارد. سالمندان باید مصرف غذاهای پرنمک مانند گوشت های نمک سود شده، اسنک ها مانند چیپس سیب زمینی و سس ها مانند سس سویا را محدود کنند. برنامه غذایی در نظر گرفته شده در مراکز نگهداری و پرستاری از میان گزینه های کم نمک انتخاب میشود و طعم غذاها با استفاده از گیاهان و ادویه جات به جای اضافه کردن نمک تغییر داده می شود.

مصرف آب بیشتر برای داشتن یک رژیم غذایی سالم

مصرف آب بیشتر برای داشتن یک رژیم غذایی سالم مصرف آب از بسیاری از عملکردهای حیاتی بدن مانند آبرسانی، هضم غذا و حجم مورد نیاز خون پشتیبانی می کند. سالمندان شاید زیاد احساس تشنگی نکنند اما با این حال باز هم بدنشان به آب نیاز دارد. پرستاران در مراکز پرستاری و نگهداری از سالمندان می‌خواهند که حداقل ۶ لیوان یا بیشتر در روز آب با دمای معمولی بنوشند. آب معدنی و شیر کم چرب می توانند گزینه هایی برای سالمندان باشد که آب مصرفی روزانه آنها را تشکیل می دهد، اما آب همیشه بهترین گزینه است.

محدود کردن مصرف غذاهای حاوی چربی های اشباع، چربی‌های ترانس

 شیرینی ها، غذاهای سرخ شده و اسنک هایی مانند چیپس و شکلات معمولاً از سطح بالایی از چربی های اشباع و همچنین چربی‌های ترانس خطرناک برخوردارند؛ به همین دلیل باید در موقعیتهای به خصوص و نادر مصرف شوند.

در مراکز نگهداری و پرستاری از سالمندان و با توجه به شرایط و مشکلاتی که برخی از آنها دارند، رژیم غذایی حاوی غذاهای شیرین یا سرشار از چربی‌های اشباع جایی ندارد و در عوض ماهی، میوه و لبنیات و غلات کامل گزینه‌هایی است که پیشنهاد می شود.

ویتامین ها و مواد معدنی

مصرف مواد معدنی و ویتامین ها به صورت مکمل گاهی از سوی پزشک یا متخصص تغذیه برای تامین کمبودهایی که در در بدن سالمندان وجود دارد تجویز می شود. کمبود بعضی مواد مغذی در میان سالمندان در نتیجه کم اشتهایی یا مشکلات گوارشی ناشی از از بیماری ها یا مصرف داروها مورد غیررایجی نیست.

در خانه سالمندان، پرستار سالمند از سالمند می‌خواهد ویتامین‌ و مکمل‌های معدنی مورد نیاز را طبق نظر متخصص تغذیه مصرف کنند.

رژیم غذایی سالم برای سالمندان مبتلا به پوکی استخوان

رژیم غذایی سالم برای سالمندان مبتلا به پوکی استخوانپوکی استخوان با کمبود تراکم استخوان شناخته می‌شود که می‌تواند احتمال خطر شکستگی را افزایش دهد. بیش از ۶۵ درصد افراد بالای ۵۰ سال به پوکی استخوان مبتلا هستند. شکستگی لگن پا و مچ دست یا پا از جمله مواردی است که در اثر پوکی استخوان در میان سالمندان رخ می دهد. وقتی کلسیم از استخوان ها حذف می شود، جایگزینی آن سخت خواهد بود اما راه‌هایی برای مقاوم کردن و محافظت از سالمندان در مقابل پیشروی بیماری وجود دارد که می تواند مصرف مقدار کافی کلسیم و ویتامین دی و همچنین ورزش باشد. به همین منظور در برنامه غذایی افراد سالخورده در خانه سالمندان، کلسیم و ویتامین D در نظر گرفته می‌شود.

رژیم غذایی سالم برای سالمندان مبتلا به آرتروز

رژیم غذایی سالم برای سالمندان مبتلا به آرتروزمصرف مواد غذایی سالم و متنوع و داشتن وزن ایده آل از میان موارد مختلف به افراد مبتلا به آرتروز توصیه می شود. چاقی می تواند درد موجود در مفاصل مختلف تحمل کننده وزن مانند لگن، زانوها و قوزک پا را افزایش دهد. روغن ماهی میتواند مزایای زیادی برای آرتریت روماتوئید به همراه بیاورد. در خانه سالمندان، متخصص تغذیه به منظور جلوگیری از پیشرفت بیماری آرتروز در سالمندان عزیز، موارد لازم را در برنامه غذایی سالمندان در نظر می‌گیرد.

رژیم غذایی سالم برای سالمندان به منظور جلوگیری از یبوست

رژیم غذایی سالم برای سالمندان به منظور جلوگیری از یبوستبرای پیشگیری از یبوست لازم است غذاهایی در رژیم غذایی سالمندان گنجانده شود که میزان فیبر بالایی داشته باشند و غلات کامل، نان غلات، میوه ها و بنشن منابعی غنی و عالی از فیبر هستند؛ اما غذاهای گیاهی می تواند فیبر مورد نیاز رژیم غذایی را تامین کند.

در خانه سالمندان، علاوه بر در نظر گرفتن منابع فیبردار در برنامه غذایی سالمندان، پرستار سالمند از ایشان می‌خواهد در طول روز به میزان کافی آب بنوشد تا از بروز یبوست در ایشان جلوگیری شود.

چه عواملی در تغذیه دوران سالمندی تاثیرگذار است؟


چه عواملی در تغذیه دوران سالمندی تاثیرگذار است؟کاهش عضلات

مشکل کاهش عضلات با افزایش سن شامل کاهش تدریجی حجم عضلات می شود. افراد از سن چهل سالگی به طور میانگین ۸ درصد از حجم عضلاتشان را در هر ۱۰ سال از دست می‌دهند و از سن ۷۰ سالگی این نرخ به عدد ۱۵ درصد در هر ۱۰ سال افزایش پیدا می کند. با این حال افراد سالمند می توانند این فرآیند را با داشتن یک سبک زندگی سالم و الگوی مصرف مواد غذایی غنی از پروتئین و برنامه ورزشی مناسب، کند کنند.

ضعف استخوانی

ضعف استخوانیبا افزایش سن احتمال بروز پوکی استخوان یا مشکلات استخوانی دیگر مرتبط با بالارفتن سن افزایش پیدا می کنند. به منظور حفظ قدرت، استخوان ها در یک چرخه طبیعی قرار می گیرند و توسط یک سری سلول های به خصوص شکسته شده و توسط سلول های دیگری به نام استئوبلاست به شکلی قوی‌تر بازسازی می شوند. این فرآیند در طول زمان اثر گذاری و کارآمدی خود را از دست می دهد، بدان معنا که استخوان‌ها قدرت با سازی سریع و کارآمد خود را از دست می دهند. این موضوع منجر به تضعیف استخوان ها در طول زمان و کاهش قدرت حرکت و افزایش احتمال افتادن فرد می شود.

سوخت و ساز آهسته‌تر بدن

 طبق تحقیقات انجام شده نرخ سوخت و ساز بدن بین سنین ۲۰ تا ۶۰ سالگی تقریباً به شکل ثابت باقی می‌ماند اما بعد از ۶۰ سالگی و در نتیجه کاهش حجم عضلات و فاکتورهای دیگر مرتبط با افزایش سن شروع به افت می کند. افراد در دهه ۵۰ و ۶۰ زندگیشان باید بر حفظ حجم عضلات از طریق انجام فعالیت های فیزیکی و داشتن یک رژیم غذایی مناسب تمرکز کنند. این اقدامات می‌تواند از افزایش چربی بدن که خود می تواند بیماری های مزمن و تسریع فرآیند پیری را به همراه داشته باشد، جلوگیری کند.

سلامت دهان و دندان

افزایش سن معمولاً با افت سلامت دهان و دندان که عمدتاً در نتیجه مراقبت ضعیف از دندان ها است همراه می شود. دندان های شکسته و افتاده می تواند جویدن مواد غذایی به خصوصی مانند گوشت و سبزیجات و آجیل ها را دشوار کند. دندان های مصنوعی که به درستی و متناسب با به آن ساخته نشده باشد و همچنین زخم های دهان می‌تواند بر توانایی جویدن فرد تاثیر گذاشته و و مقدار دریافتی مواد مغذی بدن را کاهش دهند. نتیجتاً مشکلات جویدن در افراد سالمند به وضعیت ضعیف مواد مغذی دریافتی بدن ارتباط پیدا می‌کند. مراجعه مرتب دندانپزشک و پاکسازی محیط دهان و دندان و همچنین حفظ بهداشت دهان برای داشتن دندان های سالم و حفظ سطح مواد مغذی بدن در حالت ایده آل ضروری است.

توانایی بلع

توانایی بلعداشتن مشکل در بلع غذا یا دیسفاژیا در میان افراد سالمند در مقایسه با جوانترها از شیوع بیشتری برخوردار است. دیسفاژیا معمولا با بعضی بیماری ها مانند سکته یا پارکینسون، که احتمال بروز هردو با افزایش سن بیشتر می شود، همراه است. افزایش سن همچنین با کوچکتر شدن مغز، کاهش عملکرد عصبی و افت قدرت عضلات استفاده شده برای بلع همراه می شود که همگی می توانند قدرت بلع فرد را تحت تاثیر قرار دهند. بنابراین تغییر در بافت غذایی استفاده شده برای سالمندان و در بر گرفتن مقدار زیادی مایعات به همراه غذا معمولاً برای افراد سالمند یک ضرورت به شمار می رود.

بیماری

افزایش سن یک فاکتور خطرزای عمده برای بیماری‌هایی مانند سرطان، بیماری قلبی و بیماری های نورودژنراتیو مانند آلزایمر و پارکینسون است. این بیماری ها و درمان های پزشکی آنها می تواند باعث کاهش اشتها و تداخل با روند معمول تغذیه شده و استفاده بدن از مواد مغذی را تحت تاثیر گذاشته و همچنین نیاز غذایی و کالری بدن را نیز افزایش دهد.

برای مثال افراد مبتلا به سرطان در نتیجه بیماری و روند درمانی آن معمولاً نیاز بالاتری به پروتئین و کالری برای پیشگیری از ضعف عضلانی و بروز مشکلات سلامتی دیگر دارند. به علاوه بعضی سالمندان به چند بیماری به صورت همزمان مبتلا هستند و این مشکل نیازهای غذایی آنها را بیش از پیش بغرنج می کند.

سوالات متداول


چرا تغذیه در مراکز پرستاری امر مهمی محسوب می شوند؟

مواد غذایی و تغذیه یک کانون تمرکز اصلی در بسیاری از تسهیلات پرستاری و نگهداری به شمار می رود، چرا که این مسئله معمولاً به مشکلات پزشکی مرتبط است. سوء تغذیه و کمبود آب در بدن دو مشکل عمده ای است که می تواند منجر به افتادن، بروز آسیب دیدگی ها و مشکلات شناختی شود.

 سالمندان باید چه غذایی مصرف کنند؟

  • میوه و سبزیجات
  • سیب زمینی، نان، برنج، ماکارونی و دیگر غذاهای نشاسته دار
  • محصولات لبنی
  • لوبیا، ماهی، تخم مرغ و دیگر منابع پروتئین دار

چرا مرغ برای سالمندان خوب است؟

مرغ غذای خوبی است که مقدار چربی اندکی دارد و به پیشگیری از انسداد عروق کمک می کند. جایگزینی گوشت قرمز با مرغ به سالمندان در حفظ وزن ایده آل که برای مدیریت دیابت ضروری است کمک می کند. سالمندان باید گوشت مرغ را بدون پوست مصرف کنند که در این حالت چربی های اشباع و کلسترول پایین تری خواهد داشت.

مطالب مرتبط

تماس با ما
×مشاوره در واتساپ